کالای پایه چیست
کالای پایه کالایی خام و فیزیکی است، استانداردشده و تعویضپذیر (fungible). استانداردشده یعنی بر اساس مشخصات فنی منتشرشدهای درجهبندی شده است. تعویضپذیر یعنی هر واحد جای واحد دیگر را میگیرد: یک بشکه برنت از یک نفتکش با یک بشکه از نفتکش بعدی قابل تعویض است. همین است که به کالای پایه اجازه میدهد در بورس با یک قیمت مرجع برای هر درجه و هر نقطهی تحویل معامله شود.
کالاهای پایه در سه خانواده جا میگیرند:
- انرژی — نفت خام، گاز طبیعی و فراوردههای پالایشی مثل بنزین.
- فلزات — گرانبها (طلا، نقره، پلاتین، پالادیوم) و صنعتی (مس، آلومینیوم).
- کشاورزی — غلات (گندم، ذرت، سویا) و محصولات نرم یا softs (قهوه، شکر، کاکائو، پنبه).
نفت، گندم، قهوه و طلا هر سه خانواده را پوشش میدهند. آنچه در ادامه میآید، نقاط مشترک آنهاست.
چه نقاط مشترکی دارند
به دلار آمریکا قیمتگذاری میشوند
برنت در لندن، گندم در شیکاگو، قهوه در نیویورک، طلا در همهجا: قیمتهای مرجع، قیمتهای دلاریاند. وقتی دلار قوی میشود، کالا برای هر خریداری که درآمدش به یورو، ین یا روپیه است گرانتر میشود و تقاضا سست میشود. پس دلار قویتر معمولاً قیمت کالاهای پایه را زیر فشار میگذارد و هر معاملهگر کالا تا حدی معاملهگر دلار هم هست. گاز طبیعی استثناست: قیمتهای منطقهای دارد و آنچه شما معامله میکنید قیمت مرجع آمریکاست.
قیمت از عرضه و تقاضای فیزیکی میآید
جفتارز برداشت محصول ندارد. کالای پایه دارد. گندم و قهوه با آبوهوا و میزان برداشت حرکت میکنند؛ یک یخبندان در برزیل میتواند در یک صبح قیمت قهوه را عوض کند. نفت با تصمیمهای اوپکپلاس (گروه صادرکنندگان نفت و متحدانش)، قطعی خطوط لوله و ذخایر داخل انبارها حرکت میکند. طلا با جریانهای سرمایهگذاری، خرید بانکهای مرکزی و تقاضای جواهرسازی حرکت میکند؛ تولید معادن اهمیت بسیار کمتری دارد، چون تقریباً هر اونسی که تا امروز استخراج شده هنوز از بین نرفته و جایی نگهداری میشود. چیزی واقعی تولید میشود، انبار میشود و — بهجز طلا — مصرف میشود. قیمت، برآورد بازار است از اینکه عرضه چقدر به کمبود نزدیک است.
فصلها و چرخهها
غلات از تقویم کاشت و برداشت پیروی میکنند، پس عدم قطعیت وقتی به اوج میرسد که محصول هنوز در زمین است. گاز طبیعی زمستان دارد: وقتی گرمایش خانهها ذخایر را خالی میکند. بنزین فصل رانندگی تابستانی دارد. چرخهی طلا به تقویم وابسته نیست: از نرخ بهرهی واقعی — بازده اوراق امن پس از کسر تورم — و از ترس پیروی میکند. وقتی بازده واقعی پایین میآید، نگه داشتن فلزی که بهره نمیدهد ارزانتر تمام میشود و طلا معمولاً بالا میرود؛ هرچند از ۲۰۲۲ به این سو، خرید بانکهای مرکزی اغلب بر بازده واقعی چربیده است.
منحنی آتی
کالاهای پایه برای تحویل در تاریخهای مشخص معامله میشوند. نفتِ ماه آینده یک قیمت دارد؛ نفتِ شش ماه بعد قیمتی دیگر. این قیمتها را کنار هم رسم کنید و منحنی آتی به دست میآید. وقتی تاریخهای دورتر گرانترند، منحنی در کانتانگو (contango) است — آینده گرانتر از امروز — که معمولاً یعنی عرضه کافی است. وقتی تاریخهای دورتر ارزانترند، منحنی در بکواردیشن (backwardation) است — آینده ارزانتر از امروز: بازار کالا را همین حالا میخواهد.
معاملهگر بازار آتی که معاملهای را نگه میدارد باید آن را از قرارداد در حال انقضا به قرارداد بعدی رول (منتقل) کند. این رول بهاندازهی فاصلهی دو قیمت هزینه دارد یا سود میدهد. CFD نقدی (اسپات) بروکر انقضا ندارد، پس چیزی برای رول کردن نیست. بهجای آن، هزینهی نگه داشتن معامله از یک روز به روز بعد — هزینهی نگهداری بهعلاوهی کارمزد تأمین مالی بروکر — به شکل سوآپ شبانه ظاهر میشود. مسیر فرق میکند، منطق اقتصادی یکی است. سوآپ عدد بروکر است؛ آن را در مشخصات قرارداد بخوانید.
گزارشهای زمانبندیشده آنها را حرکت میدهند
هر خانواده تقویم خودش را دارد:
- گزارشهای هفتگی ادارهی اطلاعات انرژی آمریکا (
EIA): ذخایر نفت خام و فراوردهها چهارشنبه، ذخایر گاز طبیعی پنجشنبه. - گزارش ماهانهی
WASDEوزارت کشاورزی آمریکا (برآورد جهانی عرضه و تقاضای محصولات کشاورزی) برای غلات. - برای قهوه، شمارش روزانهی ذخایر گواهیشده در بورس
ICE(Intercontinental Exchange) و برآوردهای محصول برزیل، چه از سوی وزارت کشاورزی آمریکا و چه از سوی خود برزیل. - تصمیمهای بانکهای مرکزی، اظهارات فدرال رزرو و حرکت بازده واقعی برای طلا.
تاریخ و ساعت را پیش از باز کردن معامله بدانید، همانطور که در فارکس برای گزارش اشتغال آمریکا میدانید.
واحدها و اندازهی قراردادها فرق میکنند
نفت به ازای هر بشکه (۴۲ گالن آمریکایی) قیمت میخورد. گندم به ازای هر بوشل (۶۰ پوند). قهوه به ازای هر پوند. طلا به ازای هر اونس تروی (۳۱٫۱ گرم). در بورسها یک قرارداد آتی برابر است با ۱٬۰۰۰ بشکه نفت خام، ۵٬۰۰۰ بوشل گندم، ۳۷٬۵۰۰ پوند قهوه و ۱۰۰ اونس تروی طلا، و لات بروکر ممکن است باز هم اندازهای دیگر باشد. پس «۱٫۰۰ لات» در هر بازار مقدار متفاوتی پول در معرض ریسک است. هر بار، پیش از تعیین حجم معامله، مشخصات قرارداد را بخوانید.
نوسان
کالاهای پایه در یک روز بیشتر از جفتهای اصلی حرکت میکنند. گاز طبیعی و قهوه به این شهرهاند؛ حرکت ۵٪ در یک روز برای گاز طبیعی غیرعادی نیست و قهوه هم از این روزها کم نداشته است. ریسک یکسان، دامنهی بزرگتر، پس معامله باید کوچکتر باشد. فرمول تعیین حجم معامله همچنان برقرار است؛ فقط ورودیها عوض میشوند.
ژئوپلیتیک و تورم
تورم و درگیری اول از همه در کالاهای پایه ظاهر میشوند، چون نهادهی هر چیز دیگریاند. طلا دارایی «ترس» بازار است؛ وقتی اعتماد به ارزها یا دولتها میلرزد خریده میشود. نفت دارایی «درگیری» آن است؛ چند دقیقه پس از خبری از یک منطقهی تولیدکننده قیمتش عوض میشود. گندم به جنگ و ممنوعیت صادرات واکنش نشان میدهد، چون بیشترِ مازاد صادراتی جهان را چند کشور انگشتشمار تولید میکنند.
چه تفاوتهایی با هم دارند
| خانواده | انرژی | فلزات | کشاورزی |
|---|---|---|---|
| محرک اصلی | ذخایر، اوپکپلاس | بازده واقعی، دلار | آبوهوا، برداشت، صادرات |
| نوسان | زیاد؛ گاز شدید | طلا متوسط؛ نقره بیشتر | زیاد؛ محصولات نرم شدید |
| گزارش | EIA هفتگی | فدرال رزرو، بازده واقعی | WASDE ماهانه |
| ساعات معامله | نزدیک به ۲۴ ساعته | نزدیک به ۲۴ ساعته | ساعات کوتاهتر؛ غلات وقفهی صبحگاهی دارند |
این ساعات مربوط به بورسهایی است که قرارداد آتی در آنها معامله میشود. برای نمادی که معامله میکنید، مشخصات قرارداد را ببینید.
کالاهای پایه در NPE Market
تابلوی کالاهای پایه در NPE Market انرژی است: UKOIL.c برای برنت، USOIL.c برای WTI و XNGUSD برای گاز طبیعی. فلزات تابلوی خودشان را دارند: XAUUSD و XAGUSD؛ طلا و نقره در برابر یورو و دلار استرالیا هم؛ طلا به گرم؛ و پلاتین، پالادیوم و آلومینیوم در برابر دلار.
همهی اینها قراردادهای نقدی (اسپات) بدون انقضا هستند. نه ماه تحویلی در کار است، نه تاریخ رول، نه تسویهای که معامله را بهجای شما ببندد. نگه داشتن معامله در طول شب سوآپ دارد. سوآپ، اندازهی قرارداد، مارجین و ساعات معاملهی هر نماد در مشخصات قرارداد داخل پلتفرم است، نه اینجا.
پیش از آنکه یکی را معامله کنید
- 1.با یک نماد شروع کنید. طلا و برنت انتخابهای معمولاند: بازارشان عمیق است، خوب مستند شدهاند و هر رسانهی خبری پوشششان میدهد.
- 2.حجم را از دامنه بگیرید، نه از لات. میانگین دامنهی روزانه را از نمودار بردارید، حد ضرر را بر اساس آن تعیین کنید و بگذارید فرمول تعیین حجم معامله، حجم را بدهد.
- 3.تقویم گزارشها را بشناسید. چهارشنبههای
EIA(نفت) و پنجشنبههایش (گاز)،WASDEو فدرال رزرو را در تقویمتان بگذارید. معاملهای که تا لحظهی انتشار گزارش نگه میدارید، معاملهای است که خودتان انتخاب کردهاید با آن قمار کنید. - 4.دلار را جدی بگیرید. اول شاخص دلار یا
EURUSDرا ببینید. خرید طلا وقتی دلار در حال بالا رفتن است، شرط بستن علیه خودتان است.
خلاصه
- کالای پایه یک کالای فیزیکی استانداردشده و تعویضپذیر است و به همین دلیل با یک قیمت مرجع معامله میشود.
- نفت، گندم، قهوه و طلا در قیمت دلاری، عرضه و تقاضای واقعی، فصلها، منحنی آتی، تقویم گزارشها، واحدهای دردسرساز و نوسانی بیشتر از فارکس مشترکاند.
- در NPE Market، انرژی و فلزات قراردادهای CFD نقدی بدون انقضا هستند؛ هزینهی نگهداری همان سوآپ شبانه است؛ ارقام در مشخصات قرارداد است.
- با یکی شروع کنید، حجم را از دامنه بگیرید، تاریخها را بدانید، دلار را زیر نظر داشته باشید.
سه سؤالی که مبتدیها میپرسند
آیا طلا یک ارز است؟
بانکهای مرکزی هنوز آن را بهعنوان ذخیره نگه میدارند و مثل ارزی بدون نرخ بهره معامله میشود: به شکل XAUUSD قیمت میخورد، در برابر دلار حرکت میکند و به بازده واقعی واکنش نشان میدهد. اما کسی با آن حقوق نمیدهد. آن را کالایی بدانید که کمی شبیه پول رفتار میکند.
چرا نفت چهارشنبهها حرکت میکند؟
چون EIA گزارش هفتگی ذخایر نفتیاش را چهارشنبه منتشر میکند. افزایش بیش از انتظار ذخایر نفت خام (build) معمولاً نزولی و کاهش آن (draw) صعودی تعبیر میشود، اما بازار ذخایر بنزین و گازوئیل را هم میسنجد و اغلب در جهت مخالف حرکت میکند. در هر دو حالت، تغییر قیمت در چند ثانیه اتفاق میافتد. تعطیلی میتواند روز انتشار را جابهجا کند.
آیا کالا را تحویل میگیرم؟
نه. قراردادهای آتی میتوانند به تحویل ختم شوند و به همین دلیل معاملهگران آتی پیش از انقضا رول میکنند. CFD نقدی در NPE Market انقضا ندارد و بهصورت نقدی تسویه میشود.